قطعنامه پایانی پویش “کرونا، کار کودک، وظایف دولت، مسئولیت همگانی”
تاریخ انتشار: 20 ژوئن ماه 20 
مقارن با فرا رسیدن 12 ژوئن، روز جهانی مقابله با کار کودکان،  بر آن شدیم تا یک بار دیگر بر خواسته لغو همه اشکال کار کودکان تأکید گذاریم.  فعالیت­ها و ابتکار خویش را چه در قالب سازمان­های مردم نهاد و چه در شکل شبکه­های اجتماعی مطالبه­گر  برای ترویج این هدف و آگاهی  بخشی بیشتر در این زمینه به خدمت گرفتیم. در دوره ابتدای شیوع کرونا همچون دیگر گروه­های مردمی، تلاش­مان را برای مقابله با اثرات مخرب همه­گیری کرونا با یاری رساندن به جامعه هدف، معطوف کرده و با حمایت از 945 خانواده جدید کودکان کار و یا در معرض ورود به چرخه کار به ویژه در شهرستان­های محروم، علاوه بر کودکانی که قبلا در مراکز انجمن­ها مورد حمایت در پروژه­های توانمندسازی بودند، به ویژه در شهرستان­های محروم، شتافتیم. قطعا این کمک­ها خانواده­ها را بی­نیاز نکرده و مساله کارکودک را حل نخواهد کرد. سازمان‌های مردم نهاد الگو ساز هستند و دولت‌ها وظیفه دارند مسائل را در سطح کلان حل کنند و زمینه لازم برای توان افزایی پایدار برای این خانواده­ها را فراهم سازند. اکنون در دوره پسا کرونا که وضعیت کودکان و جامعه در نقطه فاجعه بار قرار گرفته و موج بیکاری­ها و گسترش روز افزون فقر عامل دور کردن کودکان از دوران کودکی  و چرخه تحصیل و پرت کردن آنان به سمت بازار کار است، همه همت خود را به کار گرفته ایم تا  امکانات و منابع موجود اجتماعی- اقتصادی را با تأکید بر سر مطالبات و منافع عالیه کودکان مانع این روند فاجعه بار شویم. از این میان، شرایط کودکان کاری که در وضعیت پر خطر و تهدید کننده بقا و هستی قرار دارند، از اضطرار بیشتری برخوردارند، از آن جمله: کودکان در مشاغل سخت و زیان آور، کودکان کار در خیابان های نا آمن  و مکان­های پرآسیب ( مانند کارگاه‌های رسمی و غیر رسمی پرخطر، کودکان کولبر، کودکان قالیباف، کودکان مشغول در کوره های آجرپزی و…..) و گروه بسیاری از، کودکانی که به کار جمع آوری، تفکیک و بازیافت زباله اشتغال دارند را در دستور کار فوری قرار دادیم. از این رو تمرکز را بر طرح مطالبات فوری و تغییر شرایط و وضعیت کودکان در مشاغل سخت و زیان آور قرار داده و به روشن کردن جنبه های پنهان این اشکال از کار و فعالیت کودکان پرداختیم. لازم ذکراست، تأکید بر حق بقا و مسائل کودکان کار در شرایط سخت و زیان آور، به معنی نادیده انگاشتن پدیده شوم “کار کودک”  و نیز چشم پوشی از آسیب زا بودن همه اشکال کار کودکان نیست. بلکه تأکید بر حفظ بقا آسیب پذیرترین بخش آنان و ضروری ترین وعاجل ترین مطالبه آنان که حق حیات است می باشد. ضمن اینکه این خواسته نه تنها در پیمان نامه جهانی حقوق کودکان و مقاوله نامه 182 سازمان جهانی کار مکرر تأکید شده است، بلکه از آنرو که جامعه متمدن جهانی نیز آنرا بر نتابیده و حقوق کودکان را جهان شمول می داند. ما نیز با همین تعبیر، با همراهی فعالان در “شبکه کمک” اقدام به به راه اندازی پویشی با عنوان “کرونا، کار کودک، وظایف دولت، مسئولیت همگانی” نمودیم تا هم به وظایف اجتماعی خود که اطلاع رسانی، آگاه سازی و همراه نمودن جامعه با اهداف “شبکه یاری کودکان کار” برای دست یابی به منافع عالیه کودکان عمل نمائیم و همچنین از جمایت مالی در غالب مسئولیت اجتماعی و مشارکت همگانی  برای پیشبرد این اهداف انسانی یاری بگیریم. اهداف پویش
  • آگاه سازی جامعه نسبت به “زوایای پنهان بدترین اشکال کار کودکان” و مشارکت همگانی برای تقویت این خواسته
  • روشنگری درباره آسیب های جسمی و روانی ناشی از زباله گردی کودکان.
  • ارائه راه های کوتاه مدت و فوری حمایت از کودکان شاغل در بخش بازیافت زباله
  • جلب مشارکتهای مردمی و ارائه راهکارهای اجرایی برای حذف کار کودک و بدترین اشکال کار کودکان .
  • مطالبه گری از سازمانهای دولتی و سازمان های مسئول از جمله وزارت رفاه ،بهزیستی ،شهرداری، مرجع ملی کنوانسیون و وزارت آموزش وپرورش، شورای شهر،صدا وسیما…. جهت پاسخگویی، پذیرش مسئولیت و اقدامات فوری
  • پیگیری و تأکید بر منافع عام و فوری کودکان، از جمله تحصیل و آموزش با کیفیت و رایگان، بیمه دانش آموزی، بیمه درمانی، بیمه تأمین اجتماعی و حمایت های کافی و همه جانبه اجتماعی، در دستور کار دولت، وزارت رفاه، آموزش و پرورش و سایر ارگان های مرتبط قرار گیرد
  • جلب کمک های مالی و شناسایی اسپانسرهای اجتماعی برای حمایت فوری از کودکان کار در شرایط سخت.
این پویش، تجربه خوبی از همکاری  فراسازمانی و فراشبکه ای سازمان‌های مردم نهاد را به نمایش گذاشت. صدور بیانیه، فعالیت در فضای مجازی برای جمع آوری امضا و تأیید مطالبات کودکان کار و به ویژه کودکان شاغل در تفکیک زباله، تولید محتوا در این زمینه، ایجاد فضای تعاملی با مخاطبان در فضای مجازی و اطلاع رسانی با همکاری رسانه ها از جمله اقدامات انجام شده است.     نتایج برگزاری پویش: ضمن ابراز تشکر و قدردانی از تمامی فعالان عزیز و دوستان گرامی و سازمان ها و نهادهای مردمی، موسسات که با امضا و یا حمایت مالی ما را در این راه همراهی کردند؛ آمار زیر نتایج این همکاری است:
  • همراهی و امضا 8886 نفر از فعالان، متخصصان و علاقمندان به تغییر شرایط کودکان
  • جمع آوری مبلغ 000، 000، 122 ریال به حساب “شبکه یاری کودکان کار” که برای حمایت از کودکان کار و خانواده های آنان اختصاص داده می شود.
  • امضاء بیانیه توسط 70 سازمان و نهادهای مردمی  “شبکه یار کودکان کار”، “شبکه کمک” و دیگر حوزه ها و شبکه های اجتماعی و سایر موسسات.
مؤخره: در پایان اذعان می داریم با توجه به فعالیت و مشارکت چشمگیر سازمان ها و اعضا فعالان حوزه کودکان و همچنین اعضا گرانقدر شبکه “کمک”، ما هنوز در گام های ابتدایی کار مشترک در انعکاس و برآوردن خواسته ها و مطالبات کودکان کار و خصوصا” کودکان در شرایط سخت و کارهای تهدید کننده حیات آنان قرار داریم. اما این تجربه مشترک و تجربه پویش های قبلی “شبکه یاری کودکان کار” درس های فراوانی از همکاری و همدلی به همراه داشت که بعنوان دست مایه و پشتوانه اقدامات و مطالبات آتی کودکان خواهد شد و همه اعضاء فعال در این پویش امیدواریم که با پیوستن هرچه بیشتر آحاد جامعه به صف مطالبات حقوق کودکان در آینده ای نزدیک شاهد نه تنها کم کردن مشقات کودکان کار، که حذف نهایی کار کودکان شویم. جهان شایسته کودکان؛ جهانی شایسته همگان است. 30 خرداد 1399