logo
حامیان و منتقدان طرح «حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی» چه میگویند؟
تاریخ انتشار: 25 آگوست ماه 19 

حامیان و منتقدان طرح «حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی» چه میگویند؟

رشد آسیب های اجتماعی و به تبع آن افزایش روزافزون آسیب دیدگان موجب شده است تا متولیان هر از گاهی دست به کار شوند و با ارائه طرح و لایحه تازه درصدد ساماندهی آسیب ها برآیند.

محمود مصدق/

رشد آسیب های اجتماعی و به تبع آن افزایش روزافزون آسیب دیدگان موجب شده است تا متولیان هر از گاهی دست به کار شوند و با ارائه طرح و لایحه تازه درصدد ساماندهی آسیب ها برآیند. «حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی» شاید آخرین طرح در این زمینه است که با امضای ۱۴۶ نفر از نمایندگان ملت در بهمن ماه سال ۹۷ از سوی هیئت رئیسه مجلس اعلام وصول شد. طرحی که براساس آنچه در مقدمه اش آمده، هدفش اصلاح ساختار و ایجاد هماهنگی در فعالیت های دستگاه های اجرایی و ارتقای کارایی و بهبود روش های مربوط به مبارزه با تکدیگری، کلاشی، ولگردی، زباله گردی و همچنین شناسایی، جمع آوری و تعیین وضعیت افراد بی سرپرست، گمشده، متواری، در راه مانده و موارد مشابه است.

رونمایی از طرح یاد شده در حالی است که برای مقابله با آسیب های اجتماعی و سر و سامان دادن به وضعیت قربانیان این آسیب ها تاکنون قوانین و آیین نامه های متعددی تصویب و اجرایی شده اما نتیجه مثبتی نداشته اند. با وجود این پرسش اساسی این است که طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی از چه ویژگی خاصی برخوردار است که طراحانش امیدوارند بتواند گره کور آسیب های اجتماعی را بگشاید و از آسیب دیدگان نیز به گونه ای حمایت کند که شان آن ها حفظ شود؟

*باید نواقص طرح برطرف شود

سهیلا جلودارزاده، عضو هیئت رئیسه کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به قدس می گوید: طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی، طرح خیلی خوبی است چون می تواند تفکرات قبلی و کم و کاستی های مصوبات موجود را اصلاح کند. البته باید به دقت همه مواد آن بررسی و نواقص احتمالی اش برطرف شود.

وی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه جامعه به معتادان و سایر آسیب دیدگان اجتماعی می افزاید: زمانی به معتادان به عنوان افراد بی شخصیت، گناهکار و مجرم نگاه می شد این در حالی است که آن ها قابلیت درمان دارند و می توان با حفظ شخصیتشان آن ها را درمان کرد و به جامعه بازگرداند بنابراین باید روش های خود را در مقابل آسیب دیدگان اجتماعی تغییر دهیم.

وی در خصوص تعدد قوانین در حوزه آسیب های اجتماعی و عدم اجرای درست آن ها، می گوید: اگر می بینید که قوانین تصویب می شوند اما اجرایی نمی شوند به این خاطر است که پیش از تصویب در خصوص آن کار فرهنگی نمی شود. البته مجلس مسئول تبلیغات در کشور نیست. قانون گذاری تنها ابزاری است که ما داریم و چیز دیگری هم نیست که به ما کمک کند اما اصلاح قوانین در جهتی که مثلا نیروی انتظامی وقتی معتاد متجاهری را دستگیر می کند، فکر نکند یک جنایتکار حرفه ای را گرفته، مفید خواهد بود. در واقع چنین طرح هایی در صورت تصویب کمک می کند تا کرامت افراد در نظر گرفته شود. البته برای اینکه کرامت آسیب دیدگان به درستی حفظ شود علاوه بر قانون نیازمند کار فرهنگی و اصلاح تفکر و دیدگاه ها در جامعه هستیم.

*اگر روی کاغذ نماند مفید خواهد بود

لیلا ارشد، فعال اجتماعی و حقوق زنان و کودکان نیز معتقد است: اگر طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان مثل خیلی از برنامه های دیگر روی کاغذ نماند و به درستی پیاده شود تاثیرات مثبتی به دنبال خواهد داشت.

وی با اشاره به اینکه طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی دو نقطه قوت دارد، به قدس می گوید: نخست اینکه در این طرح وظایف ۱۰ دستگاه و سازمان برای کاهش آسیب های اجتماعی و حمایت از آسیب دیدگان کاملا مشخص شده که این موضوع می تواند موجب هماهنگی بیشتر دستگاه های مسئول در اجرای برنامه مورد نظر شود. دوم اینکه ارائه آموزش های فنی و حرفه ای به آسیب دیدگان اجتماعی در این طرح پیش بینی شده که اگر این آموزش ها منجر به اشتغال شود بدون تردید تاثیرات مثبتی به دنبال خواهد داشت.

*کارکرد منفی خواهد داشت

با وجود این اما سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران کاملا نگاه منفی به طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی دارد و به قدس می گوید: اینکه نمایندگان مجلس شورای اسلامی دغدغه آسیب دیدگان اجتماعی را دارند جای سپاس دارد اگرچه این موضوع وظیفه شان هم هست اما به هر حال توجه به آسیب دیدگان اجتماعی یک گام به جلو است.

وی هماهنگی بین دستگاه های اجرایی و اصلاح ساختار را دلایل ضعیفی برای توجیه طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی می خواند و می افزاید: اصلا مجتمع اردوگاهی با کارهای حوزه اجتماعی هیچ نسبتی ندارد.

وی با بیان اینکه بخش عمده ای از گروه های هدف که در ماده سه طرح ذکر شده در قالب آسیب دیدگان اجتماعی جای نمی گیرند مگر اینکه آنان تعریفی از آسیب دیدگان اجتماعی داشته باشند که ما ندانیم، تصریح می کند

هر کودک کار و زباله گردی آسیب دیده اجتماعی نیست. بر این اساس به نظر می رسد طراحان طرح مذکور تعریف درستی از آسیب دیدگان اجتماعی نداشته اند. در واقع آن ها آمده اند بخشی از آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی و بخشی از مصوبه شورای عالی اداری متکدیان و بی خانمان را کپی پیست کردند و یک چیزهایی هم به این ها چسبانده و آن را در قالب طرح ارائه کردند که اشاره به افراد مشمول در طرح نشان می دهد که چقدر غیرمرتبط در درونش دارد. موسوی چلک با تاکید بر اینکه عنوان طرح با محتوایش تناسب چندانی ندارد، می افزاید: عنوان طرح، آسیب دیدگان اجتماعی است اما کودک کار که آسیب دیده اجتماعی نیست. یعنی می توان گفت: اصلا نمی دانستند که می خواهند چه چیزی تدوین و در قالب طرح ارائه کنند. موسوی چلک از بی فایده بودن طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی در صورت تصویب خبر می دهد و می گوید: شاید نیت طراحان این طرح خیر بوده است اما حتی اگر تصویب شود نه تنها هیچ کمکی به آسیب دیدگان اجتماعی و حل مسائل این حوزه نمی کند بلکه اجرای آن می تواند نتایج منفی به دنبال داشته باشد. *بی فایده است محمد کاظمی، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی هم طرح یاد شده را مفید فایده نمی داند و به قدس می گوید: ما در حوزه آسیب های اجتماعی و تکریم آسیب دیدگان اجتماعی خلا قانونی نداریم فقط ضعف فرهنگی داریم که باید از طریق محیط های دانشگاهی، آموزش و پرورش و افرادی که تریبون در اختیار دارند این ضعف را برطرف کنیم. وی در پاسخ به این پرسش که آیا طرح حفظ کرامت آسیب دیدگان اجتماعی، همان طور که حامیانش تصور می کنند موجب هماهنگی بیشتر دستگاه های مختلف برای مقابله با آسیب های اجتماعی و حمایت از آسیب دیدگان می شود؟ می گوید: بدون شک این طرح قابلیت دستیابی به این هدف را ندارد، چون هر وقت در خصوص این گونه مسائل قانون تازه ای وضع کردیم وضعیت را بهتر نکردیم بلکه خراب تر کردیم. پیشتر آسیب دیدگان اجتماعی زیر پوشش خیران قرار می گرفتند اما اکنون مشکل این است که آن جایگاه خیرخواهانه کمی تضعیف شده است. بنابراین برای حفظ کرامت آسیب دیدگان نیاز به کار فرهنگی و اصلاح عملکردهای مسئولان کشور داریم.

منبع: قدس آنلاین