logo
دیده بانی اجتماعی موثر در سیاستگذاری اجتماعی
تاریخ انتشار: 3 آگوست ماه 19 

دیده بانی اجتماعی موثر در سیاستگذاری اجتماعی سید حسن موسو ی چلک رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران)روزنامه شرق/یکشنبه 6 مرداد 98/ص 16) یکی از الزامات سیاستگذاری های اجتماعی و برنامه ریزی های مرتبط در حوزه اجتماعی از جمله سلامت اجتماعی، آسیب های اجتماعی، کیفیت زندگی اجتماعی و… اتخاذ تدابیر لازم برای ایجاد نظام دیده بانی اجتماعی است تا سیاستگذاری ها و تصمیم گیری ها در خلاء صورت نگیرد و مبتنی بر شواهد و داده ها و اطلاعات سودمند ویافته های پژوهشی و یا تحلیل داده های موجود باشد. به همین دلیل ضروری است تا تحولات و تغییرات اجتماعی و وضعیت اجتماعی و مولفه های مرتبط با این وضعیت بطور مستمر رصد شوند. بستر سازی برای« دیده بانی اجتماعی» یکی از راه های تحقق عملی این نظام رصد می باشد.موضوعی که در حوزه اجتماعی بنا به دلایل مختلف از جمله غلبه نگاه های غیر کارشناسی و غیر تخصصی در نظام مدیریت اجتماعی کشور، جدی گرفته نشده و مورد غفلت قرار گرفته است.تقویت دیده بانی اجتماعی فرصتی برای مشارکت افراد مرتبط در حوزه اجتماعی برای سیاستگذاری ها و تصمیم گیری ها در سطوح ملی و استانی و محلی برای ارتقاء سلامت اجتماعی و روانی است. همچنین دیده بانان اجتماعی می توانند به سیاستگذاران اجتماعی، مشاوره های موثر در تصمیم سازی و تصمیم گیری ها بدهند، آینده نگری اجتماعی داشته باشند، ارزیابی سیاست های موجود در حوزه اجتماعی را انجام دهند، مولفه های اجتماعی را رصد کرده و ثبت و ضبط کنند و از همه مهم تر مراقب وضعیت سلامت اجتماعی و کیفیت زندگی مردم باشند.اگر همین موارد را به عنوان فایده های دیده بانی اجتماعی قلمداد کنیم کافی است تا نه تنها تعللی در راه اندازی نظام دیده بانی اجتماعی نکنیم بلکه بر تاسیس و تقویت آن بطور جدی بکوشیم. سیاستگذاری های و تصمیم گیری ها درحوزه اجتماعی در خلاء و یا بصورت غیرشفاف، هزینه های جبران ناپذیر مادی و انسانی برجامعه و مردم تحمیل می کند. برای دیده بانی اجتماعی می توان از ظرفیت های پژوهشگران و کارشناسان اجتماعی، بویژه مددکاران اجتماعی که اطلاعات دقیق و جامعی در تمام نقاط کشور دارند و همین طور از ظرفیت سازمان های غیر دولتی فعال در عرصه های مختلف اجتماعی و دستگاه های اجرایی مرتبط استفاده کرد.مهم این است که نیاز به این نظام بیش از پیش احساس شود. برای عملیاتی شدن دیدده بانی اجتماعی با استفاده از ظرفیت انجمن ها و سازمان های غیر دولتی فعال درحوزه اجتماعی ضروری است دیده بانی را باور کنیم و نگاه سیاسی و جناحی از دیده‌بانی این سازمان ها زدوده شود، گفت: این مساله یکی از شروط و مقدمات حیاتی دیده‌بانی این سازمان هاست. گر چه معتقدم این سازمان ها هم در بحث دیده‌بانی اجتماعی نیازمند درک و شناخت بیشتری نسبت به موضعات مرتبط از جمله در حیطه مدیریت شهری هستند تا زمینه برای اجرای ماده 70 برنامه پنج ساله سوم شهر تهران اجرایی شود. گرچه این اطمینان باید داده شود که دیده بانی اجتماعی هزینه ایی نداشته باشد و ضروری است از قربانی شدن مشارکت کنندگان در بحث دیده‌بانی اجتماعی جلوگیری شود تا بتوانند با آزادی عمل و صریح و صادقانه دراین زمینه مشارکت فعال و موثر داشته باشند و در عین حال حس مسئولیت‌پذیری اجتماعی و البته انتقادپذیری در طرفین بحث دیده‌بانی را افزایش بدهیم. یکی از انتظارات از دیده بانان اجتماعی نظارت بر عملکرد و وظایف واختیارات سازمان های اجتماعی در حوزه های مختلف می باشد تا مدیریان پاسخگویی وظایف خود در مقابل دیده بانان اجتماعی باشند . گرچه به نظر می رسد تا تحقق عملی این بخش از دیده بانی اجتماعی هم مثل بقیه بخش های دیگر فاصله بسیار طولانی در پیش داریم.چرا که تحقق این بخش یعنی تحقق مطالبه گری اجتماعی توسط این دیده بانان هست. لذا مدیریت اجتماعی هوشمند ظرفیت دیده بانی اجتماعی را برای شفافیت و مطالبه گری اجتماعی بسیار ارزشمند می داند و نهایت تلاش خود را برای تسهیل گری در این زمینه به کار می گیرد. فراموش نشود که «رسانه ها» هم می توانند در کنار سایر ظرفیت هایی که در بالا به آنها اشاره شد در زمینه دیده بانی اجتماعی نقش بسیار موثری ایفا کنند.نکته ایی که درحوزه دیده بانی اجتماعی مهم می باشد این است که دیده بانان باید نسبت به حوزه دیده بانی خود اشراف اطلاعاتی داشته تا بتوانند تاثیر گذار باشند.دیده بانی اجتماعی به منزله «مچ گیری» نیست بلکه دیده بانی اجتماعی را یک فرصت برای مدیریت بهتر و هوشمندانه تر تلقی کنیم.گر چه خلاء نظام دیده بان اجتماعی موثر و فعال را در کشور شاهد هستیم ولی می توان از همین ظرفیت ها هم برای تقویت این نظام در کشور استفاده کرد.