arm-Copy
سن آسيب هاي اجتماعي به زير 30 سال رسيده است
تاریخ انتشار: 3 فوریه ماه 19 

اين نخستين هشدار نيست و سال هاست كه زنگ خطر آسيب هاي اجتماعي به صدا درآمده است. آمارهاي رسمي و غيررسمي درباره طلاق، اعتياد، بزه كاري، فقر و بيكاري آنقدر نگران كننده است كه مقام معظم رهبري، تاكنون طي 6 جلسه با مسئولان قوا درباره اين آسيب ها گفت و گو كرده و حالا قرار شده بزودي هفتمين جلسه هم  برگزار شود. دستورات اين جلسات اگرچه هيچ گاه به صورت مكتوب و به طور رسمي منتشر و علني نشده است اما كارشناسان حوزه اجتماعي معتقدند همين جلسات بود كه باعث شد مسئولان از حالت تدافعي و انكار نسبت به آسيب هاي اجتماعي تاحدودي دست بكشند. به طوري كه رئيس انجمن مددكاري كشور مي گويد:«تا قبل از اين جلسات برخي  سازمان ها از مسئوليت هاي خود درباره آسيب ها شانه خالي  و آن را كتمان و انكار مي كردند.»كارشناسان البته به كنترل وضعيت آسيب هاي اجتماعي آنچنان كه بايد خوشبين نيستند، به طوري كه «سيد حسن موسوي چلك» در گفت و گو با «ايران» مي گويد:«سن آسيب هاي اجتماعي به زير 30 سال و سن اعتياد به زير 15 سال رسيده است. هرچند اين همه ماجرا نيست و ممكن است اين ميزان كمتر از اينها باشد.» او شيوع «اچ آي وي» و اعتياد در زنان را يكي از مهم ترين تغييرات آسيب هاي اجتماعي طي سال هاي اخير عنوان و تاكيد مي كند:«آمارها نشان مي دهد ورودي زندان هاي كشور طي سال هاي اخير چندين برابر شده است و برخي براي توجيه اين موضوع مي گويند جمعيت رشد كرده است.»

يكي از مسائلي كه به گفته كارشناسان باعث عقب ماندگي 20 ساله در حوزه آسيب هاي اجتماعي شده، مشخص نبودن اقدامات دستگاه ها پيرامون آسيب هاي اجتماعي است. چلك هم به اين موضوع تاكيد مي كند: با وجود اقداماتي كه تاكنون در حوزه آسيب هاي اجتماعي انجام شده، نتيجه هيچ كدام از اين اقدامات مشخص نيست و معلوم نيست بودجه هاي سازمان هاي مربوطه به طور دقيق براي چه مسائلي هزينه شده است؟ متاسفانه شايسته سالاري طنز تلخي در كشور است. تا وقتي كه از مديران اجتماعي براي حل آسيب هاي اجتماعي استفاده نكنيم نمي توانيم به كنترل اوضاع اميدوار باشيم.او در مورد وضعيت آسيب هاي اجتماعي در كشور اين طور توضيح مي دهد: در حال حاضر آسيب هاي اجتماعي به زخم عميقي در كشور تبديل شده است. هرچند اين موضوع مربوط به زمان حال نمي شود و ما سال هاست كه درگير آن هستيم. متاسفانه ما نزديك به 38 سال است كه در مورد آسيب هاي اجتماعي آن طور كه بايد حرف نزديم و اين موضوع زماني پررنگ شد كه مقام معظم رهبري با سران قوا جلسه گذاشت.چلك وضعيت نشاط و اعتماد اجتماعي در ايران را نگران كننده ارزيابي مي كند و مي گويد: اگر تمام مشكلات و موانع حل شود اين آسيب ها هم حل مي شود؛ تا زماني كه در زمينه نشاط اجتماعي، سرمايه اجتماعي، اعتماد، مسئوليت پذيري و حقوق شهروندي دچار مشكل هستيم هيچ پيشرفتي در اين حوزه نخواهيم داشت.

گشت ارشاد مهم تر است يا اورژانس اجتماعي؟

موسوي چلك معتقد است توجه مسئولان به مسائل اجتماعي بسيار كمتر از ميزاني است كه بايد باشد. براي مثال، گشت ارشاد مهم تر است يا اورژانس اجتماعي؟ با وجودي كه برخي دستگاه ها در حوزه آسيب هاي اجتماعي به صورت جدي در حال فعاليت هستند اما پيچيدگي فراواني اين آسيب ها باعث شده تا اگر در همين لحظه هم مشكلات مديريتي مان را حل كنيم شايد تا دو دهه آينده به جواب برسيم. او در مورد راهكار حل اين معضل هم مي گويد: از چند زاويه مي توان به اين موضوع نگاه كرد. اول اينكه بايد در سياستگذاري هاي مان تغيير اساسي كنيم و دوم اينكه بايد از مديران اجتماعي در حوزه آسيب ها استفاده كنيم. متاسفانه آن طور كه بايد از مديران اجتماعي استفاده نكرديم و بايد بپذيريم با تفكر پزشكي و مهندسي نمي توان آسيب ها را كنترل كرد.

موازي كاري دستگاه ها عامل عقب ماندگي در حوزه آسيب ها

بيش از 15 دستگاه مسئول رسيدگي به آسيب هاي اجتماعي هستند. سازمان هايي كه هر گاه از عملكردشان پرسيده مي شود سازمان هاي ديگر را مسئول محقق نشدن فعاليت هايشان عنوان مي كنند. بر همين اساس هم كوروش محمدي، رئيس انجمن آسيب شناسي كشور مهم ترين دليل عقب ماندگي در حوزه آسيب هاي اجتماعي را موازي كاري دستگاه ها با يكديگر مي داند و به «ايران» مي گويد: «نزديك به 15 دستگاه درگير اين موضوع هستند و همين مساله باعث موازي كاري در اين حوزه مي شود. به همين علت لازم است يك بار براي هميشه يك متولي براي آسيب هاي اجتماعي مشخص كنيم تا بتوانيم عملكرد آن را نقد كنيم.»محمدي درباره انتخاب وزير براي حوزه آسيب هاي اجتماعي كه در گذشته مطرح شده بود هم مي گويد: فرقي نمي كند اين حوزه مي خواهد وزير داشته بايد يا نه اما بايد يك سازمان همه مسئوليت آن را بپذيرد. به عقيده من بهتر است مسئوليت آسيب ها را به طور كامل به بهزيستي بدهيم و در كنار آن وظايف اين سازمان را به طور كامل مشخص كنيم و بودجه لازم را تخصيص دهيم تا اگر به نتيجه نرسيديم بتوانيم عملكرد آن را نقد كنيم. اين كارشناس، روند آسيب هاي اجتماعي را رو به رشد نمي داند و تاكيد مي كند: اين دامنه آسيب ها است كه در حال گسترده تر شدن است. بنابراين در حال حاضر شاهد گسترده تر شدن شاخه هاي آسيب ها هستيم كه بخش زيادي از آنها آسيب هاي نوپديد هستند. آثار مخرب فضاي مجازي، پيامدهاي شبكه هاي ماهواره اي و گرايش دانش آموزان به مواد مخدر از جمله همين آسيب ها است. رئيس انجمن آسيب شناسي كشور به كاهش سن اعتياد و شيوع آسيب هاي اجتماعي در كودكان و زنان اشاره مي كند و مي گويد: در حال حاضر سن آسيب هاي اجتماعي به كودكان رسيده است. به طوري كه شاهد اعتياد، تكديگري و كار بخش عمده اي از كودكان هستيم. زنان هم از اين وضعيت مستثني نيستند و طيف وسيعي از آنها هم دچار اعتياد، فقر و حاشيه نشيني شدند.

افزايش اعتياد در بين زنان، هشداري كه بايد جدي گرفته شود

محمدي با تاكيد بر اينكه بر اساس آمارهاي رسمي 10درصد از معتادان كشور را زنان تشكيل مي دهند، مي گويد: اين آمارها بايد زنگ خطري براي مسئولان كشور باشد. چراكه زنان ما در كشور به علت محدوديت هاي ارزشي و اخلاقي آن طور كه بايد و شايد در طرح هاي شيوع شناسي شركت نمي كنند و به همين علت ما با آمار پنهان در اين حوزه هم مواجه هستيم.وي با تاكيد بر اينكه رشد حاشيه نشيني در كلانشهرها بسيار نگران كننده است، مي گويد: اين موضوع حتي در سال هاي گذشته با فرمان مقام معظم رهبري در دستور كار دستگاه هاي كشور قرار گرفت. نكته اي كه باعث مي شود اين موضوع از اهميت بيشتري برخوردار شود آن است كه اين معضل باعث تكديگري، اعتياد، روسپيگري، كار كودك و سرقت هم مي شود.محمدي ادامه مي دهد: البته اين موضوع در آسيب هاي اجتماعي ديگر هم صدق مي كند اما اين مساله اغلب در حاشيه نشيني تشديد مي شود. چراكه افرادي كه در حاشيه شهرها زندگي مي كنند كمترين حس تعلق را به كلانشهرها دارند و همين مساله باعث مي شود به راحتي دست به ناهنجاري بزنند.

به گفته رئيس انجمن آسيب شناسي، طلاق به عنوان يكي از 5 اولويت آسيب هاي اجتماعي همچنان رو به رشد است. اين معضل حتي در برخي  استان ها نيمي از ازدواج ها را تحت الشعاع قرار داده است. به اين معني كه در برخي مناطق نيمي از ازدواج ها به طلاق منجر مي شود كه اين اتفاق بيشتر در 5 سال اول زندگي اتفاق مي افتد. وي در مورد فحشا و روسپيگري كه يكي ديگر از 5 اولويت آسيب هاي اجتماعي كشور انتخاب شده است هم مي گويد: اين معضل يكي از آسيب هاي اجتماعي ديگري است كه بويژه در نقاط بي دفاع شهري شكل مي گيرد. روند اين آسيب طي سال هاي اخير با رشد فقر و اعتياد گسترده تر شده كه اين اتفاق طبيعي است، چراكه آسيب هاي اجتماعي خاصيت زنجيره اي دارد و به دنبال يكديگر افزايش مي يابد. محمدي ازدواج سفيد را محصول انكار مسئولان و بالا رفتن سن ازدواج مي داند و مي گويد: ازدواج سفيد را مي توان نوعي از فحشا دانست، چراكه اين پديده مخالف قانون و عقايد ديني كشور است. بر همين اساس ازدواج سفيد مدل جديدي از فحشا و بي اخلاقي در كشور است كه در برخي نقاط كشور توسط برخي انجام مي شود.

با مداخله بهزيستي 15 درصد از طلاق ها به سازش منجر شد

رضا جعفري رئيس اورژانس اجتماعي نيز درباره عملكرد اين اورژانس براي كاهش و كنترل آسيب هاي اجتماعي اين طور به «ايران» مي گويد: توسعه اورژانس اجتماعي يكي از مهم ترين اتفاقاتي بود كه در جلسه قبلي مسئولان با مقام معظم رهبري مطرح شد و خوشبختانه در سال گذشته توانستيم تعداد پايگاه هاي اورژانس را به 350 برسانيم. او در مورد شناسايي كودكان كار هم مي گويد: بر اساس قانون بهزيستي بايد تا پايان برنامه ششم توسعه7 هزار و 600 كودك كار را شناسايي مي كرديم اين درحالي است كه ما تا به الآن 11 هزار و 500 كودك را شناسايي كرديم.

جعفري هرچند معتقد است بهزيستي به عنوان يك سازمان حمايتي بايد نسبت به همه نگاه حمايتي داشته باشد اما تاكيد مي كند: 50 درصد از كودكان كار در كشور اتباع خارجي هستند. اين وضعيت در تهران شديد تر است چراكه 70 درصد از كودكان كار تهراني شامل اتباع خارجي مي شوند. اين افراد اغلب چون اسناد هويتي ندارند نمي توانند مستمري دريافت كنند و به همين دليل همچنان در خيابان هستند. به همين علت مي خواهيم مسئولان يك بار براي هميشه وضعيت آنها را روشن كنند.رئيس اورژانس اجتماعي با تاكيد بر اينكه در سال گذشته حدود 5 تا 10 درصد كودكان كار توسط بهزيستي توانمند شدند، ادامه مي دهد: اينكه بخواهيم كودك به خيابان نرود يك هدف بزرگ و دست نيافتني است. به همين علت تلاش مي كنيم ساعت حضور كودك در خيابان كاهش پيدا كند. وي در مورد اقدامات بهزيستي در حوزه طلاق هم مي گويد: آمارها نشان مي دهد 181 هزار نفر سال گذشته براي طلاق توافقي به سازمان بهزيستي مراجعه كردند كه 15 درصد از آنها به سازش منجر شده است. بر همين اساس تلاش مي كنيم با مداخله در امر طلاق، باعث سازش بين زوجين شويم.

گزارش ميداني از زنان روسپي نداريم

فساد اخلاقي يكي ديگر از موضوعاتي است كه به عنوان مهم ترين آسيب هاي اجتماعي كشور توسط رهبر انقلاب انتخاب شده است. با اين حال، رئيس اورژانس اجتماعي مي گويد: بهزيستي تحقيقات ميداني در زمينه زنان روسپي انجام نمي دهد و پذيرش و مشاوره براي اين زنان يكي از مسئوليت هاي سازمان بهزيستي است. البته تعداد پذيرش هاي ما زياد نيست و شايد در كل سال 1300 تا 1400 نفر در كل كشور باشند كه همگي با حكم دستگاه قضايي به بهزيستي معرفي مي شوند.

IlGFiHE83kKaJ2dYzzks0g-002

منبع: روزنامه ایران