arm - Copy
چه تصویری از روز اول مدرسه داریم؟
تاریخ انتشار: ۳۱ شهریور ماه ۹۷ 

تماشای چند عکس از یک روزنامه آمریکایی در دو مقاله تصویری؛ یکی درباره عکس‌های تاریخی روز بازگشایی مدارس در کشورهای گوناگون و دیگری درباره حس‌وحال بازگشایی مدارس در سراسر دنیا نکته‌ای را به یادم آورد؛ اینکه هیچ عکسی از روز اول مدرسه در هیچ سالی ندارم. البته برای نسل ما که با سلفی و گوشی تلفن ‌همراه هیچ آشنایی‌ای نداشتیم و عکاسی در دوره ما به نگاتیو و ظهور و ثبوت زمان‌بر محدود بود، این مورد خیلی عجیبی نیست، اما جالب است که در نسل جدید هم اشتیاقی برای تصویرداشتن از روز آغاز مدرسه نمی‌بینم. عکس‌های یادگاری روزهای پایان را زیاد دیده‌ایم و سلفی‌هایی برای به‌خاطرسپردن دوستان قدیمی و لااقل یک‌ساله، ولی انگار کسی حوصله یا فرصت عکس‌گرفتن در آن روز را ندارد و از آن بدتر، فکر می‌کنم کسی در آن روز دلِ خوش و علاقه‌ای ندارد که بخواهد عکس بگیرد. یک وجه قضیه برمی‌گردد به یکی از ویژگی‌های فرهنگ ما که گویی به پایان بیشتر از آغاز، به درگذشت بیشتر از تولد و به رفتن بیشتر از آمدن و ساختن بها می‌دهد، اما وجه دیگری هم هست که ملموس‌تر و متأسفانه دارای پیامدهایی ناخوشایند و نامطلوب و دیرپاست و آن اینکه فرزندان ما به مدرسه به‌عنوان جایی که در آن زندگی کنند و از زندگی و یادگیری لذت ببرند، نگاه نمی‌کنند و به‌جایش محیطی اجباری و زندان‌وار می‌بینند که باید ساعاتی را به ناگزیر در آن تلف کنند و با درس‌های کسالت‌بار و متأسفانه -‌از دید این نسل- بی‌فایده سروکله بزنند و لحظه‌شماری کنند تا زنگ آخر به‌ صدا دربیاید.

در عکس‌های منتشرشده از جمله می‌بینیم: جشن کودکان کلاس‌اولی ژاپن روی صحنه آمفی‌تئاتر، پسران و دختران خردسال فلسطینی در مدرسه‌ای که سازمان ملل در نوار غزه اداره می‌کند، شتاب بچه‌های فرانسوی برای ورود به کلاس، ادای احترام دانش‌آموزان هائیتی به پرچم کشورشان، اجرای نمایش نونهالان کلاس‌اولی ویتنامی برای والدینشان، خنده کلاس‌اولی‌های آفریقای‌جنوبی با سر ازته‌تراشیده، دختربچه‌ای که در اردوگاهی در رقه سوریه به سمت مدرسه می‌دود، بگو و بخند معلمان و دانش‌آموزان در مدرسه‌ای شبانه‌روزی در اسکاتلند، خواندن سرود ملی در مدرسه موسیقی در اوکراین و همین‌طور تصاویری تاریخی مثل عادی‌شدن اختلاط نژادی دانش‌آموزان در سال ۱۹۶۹ در ماساچوست یا کاریکاتوری که بچه‌ها از معلمشان روی تخته‌سیاه همان معلم کشیده‌اند در هارلم نیویورک در سال ۱۹۴۸ یا والدین و دانش‌آموزان در حیاط مدرسه‌ای در نخستین سال‌های قرن بیستم در ژاپن، صف بچه‌های ژاپنی در اولین روز مدرسه در کالیفرنیای آمریکا در سال ۱۹۲۷، بچه‌ای که دیر به کلاس درس رسیده در آستانه در کلاس در استرالیا در سال ۱۹۳۰، ابراز خوشحالی بچه‌ها جلوی دوربین با کیف‌های چرمی یک‌شکل در فرانسه ۱۹۳۲ یا گریه خداحافظی یک کودک پاریسی با مادرش در اولین روز سال تحصیلی سال ۱۹۴۵، ولی ما چه تصویری داریم؟ چقدر حس‌وحال و شور و شوق واقعی کودکانمان را می‌توانیم در تصویر روز اول سال تحصیلی ترسیم یا لااقل تصور کنیم؟ آیا می‌توانیم امیدوار باشیم که مدرسه محیطی زیبا و لذت‌بخش باشد که دانش‌آموزان با شور و شوق به آنجا بشتابند و دلشان نخواهد از آن بیرون بیایند؟ این تصویر را ما می‌سازیم، می‌توانیم بسازیم، هرچند تا امروز نساخته‌ایم.

ساسان گلفر (روزنامه شرق- شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷- صفحه ۱۶)