arm - Copy
مجوز فعالیت «شبکه ها» در پیچ و خم آیین نامه های دولتی/ به ریشه کن شدن پدیده «کودکان کار» امیدوار باشیم؟
تاریخ انتشار: ۱۵ شهریور ماه ۹۷ 

رییس هیات مدیره «شبکه یاری کودکان کار» اعتقاد دارد عدم شناخت مدیران از ساختار شبکه ها و همچنین نبود آیین نامه های مرتبط با فعالیت شبکه ای در ساختار اداری و دولتی از جمله عوامل فعالیت بدون مجوز شبکه هاست.

علی اکبرزاده – عصر تشکل دکتر فاطمه قاسم زاده رییس هیات مدیره «شبکه یاری کودکان کار» در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار عصر تشکل موانع پیش روی شکل گیری شبکه ها در حوزه فعالیت های داوطلبانه و انجمن ها را تشریح کرد. وی در صحبت هایش به نبود سازو کار قانونی برای دریافت مجوز توسط شبکه ها اشاره کرد و گفت که با وجود اخذ مجوز توسط انجمن هایی که زیر مجموعه شبکه ها هستند، همچنان شاهدیم برای اعطای مجوز به شبکه ها نوعی مقاومت و نگرانی در میان دست اندرکاران وجود دارد. قاسم زاده در تشریح عوامل موثر در شیوع پدیده کارتن خوابی به موضوع فقر به عنوان یکی از عمده دلایل شکل گیری پدیده کودکان کار اشاره کرد. گفتگوی ما با دکتر قاسم زاده را در ادامه بخوانید: اکنون که در ۱۵ سالگی تاسیس شبکه یاری کودکان کار قرار داریم به اعتقاد شما چقدر مفهوم فعالیت شبکه ای در میان فعالان اجتماعی درک شده و ماهیت فعالیت شبکه یاری چقدر به بلوغ رسیده است؟

به هر حال خیلی از امور نسبی است و ما با مشکلات زیادی در این مسیر رو به رو بودیم. یکی به دلیل تازه بودن مفهوم شبکه و دیگری محدودیت های بیرونی برای فعالیت های شبکه که یکی از آنها دریافت مجوز است. اما امتیازی که ما داشتیم این بود تمامی انجمن های زیر مجموعه شبکه یاری کودکان کار صاحب مجوز بودند و از صافی های تعریف شده گذشته بودند و به ما هم اجازه فعالیت دادند. اما در مجموع به کنار هم قرارگرفتن این انجمن ها و شکل گیری شبکه مجوزی تخصیص نیافت. البته زمانی که هیچ آیین نامه ای برای فعالیت شبکه وجود نداشت و این یک خلا قانونی بود. مسئولان تنها می گفتند ما چیزی به عنوان شبکه نمی شناسیم. به نظر می رسد دست اندرکاران اعطای مجوز یا با مفهوم شبکه آشنایی نداشتند یا از هم افزایی چندین انجمن کنار یکدیگر نگران بودند.چه مدت است که در پروسه دریافت مجوز قرار دارید؟

در واقع حدود دو سال و نیم پیش بود که وزارت کشور اعلام کرد که ساز و کار شکل گیری شبکه ها چگونه باشد. به عبارتی این که ما همچنان بدون مجوز مشغول فعالیت هستیم به این دلیل است تا کنون زمینه برای این موضوع فراهم نبوده است.  در واقع برای ساختاری به اسم شبکه اصلن مجوز و آیین نامه ای وجود نداشت. ما برای گرفتن مجوز های انجمن ها نیز پروسه دو یا سه ساله طی می کردیم. تعیین صلاحیت این انجمن ها کار یک هفته یا یک ماه است اما زمانی که این موضوع سال ها مسکوت می ماند متوجه می شویم که موضوع فراتر از بررسی و تعیین صلاحیت است. وضعیت دیگر شبکه هایی که در حوزه فعالیت های اجتماعی تاسیس شده اند به چه صورت است؟

اکنون حدود ۱۴ شبکه در کشور داریم که اکثر آنها بدون مجوز مشغول فعالیت اند. یکی از آنها شبکه نیکوکاری است و همه انجمن ها می توانند عضو آن باشند و دیگری «حجم» یا همان حامیان جامعه مدنی است که آن هم همه می توانند عضو شوند. در حوزه محیط زیست نیز سه انجمن وجود دارد و میراث فرهنگی که نمی دانم موفق به اخذ مجوز شده اند یا خیر .شورای گسترش فرهنگ صلح نیز است که حدود ۱۳ سال است مشغول فعالیت است ولی همچنان مجوز فعالیت ندارد.برخی از این شبکه ها بیش از ۲۰ عضو دارند. برای مثال شورای کتاب کودک یک شبکه است اما هیچگاه به عنوان شبکه فعالیت نکرده اما حدود ۵ انجمن که در حوزه ادبیات کودک فعالیت دارند زیر مجموعه آن هستند. در شبکه زنان نیز بالای ۱۰۰ انجمن زیر مجموعه آن هستند. طبق اطلاع ما آیین نامه صدور مجوز برای شبکه ها نهایی شده است. چرا با این وجود همچنان شبکه ها موفق به دریافت مجوز نمی شوند؟

آیین نامه صدور مجوز شبکه ها در چند سال اخیر تدوین شده و ما نیز دو سالی است که اعضای گروه موسس را به وزارت کشور معرفی کردیم اما با این حال همچنان کار ادامه دارد. در مورد افق پیش روی شبکه یاری کودکان کار توضیح دهید. چه اهدافی را در برنامه دارید؟

 یک بعد کمیت کار است که خواه ناخواه افزایش پیدا می کند و به دلیل رشد تعداد انجمن ها اعضا زیاد می شوند زیرا ما کودک کار زیاد داریم و این پدیده خوبی نیست اما یک واقعیت است. همچنان که در این سال ها اضافه شدند. مانع دیگر موضوع اخذ مجز تشکل ها از وزارت کشور است چرا که تنها انجمن های می توانند زیر شاخه شبکه ها فعالیت کنند که از وزارت کشور مجوز داشته باشند. بنابراین انجمن هایی که از نهادهای دیگر مجوز دارند قدری برای حضور در شبکه ها مشکل دارند البته آنان از این حضور منع نشده اند اما به عنوان هیات مدیره نمی توانند حضور داشته باشند.بخش غالب اهمیت اما در خصوص بعد کیفی موضوع است که این سازمان ها بتوانند هم افزایی ایجاد کنند  و خواسته هایی را که به عنوان حقوق کودک مطرح است با حوصله بیشتری مطرح کنند.مهمترین چالش پیش روی شما در این مسیر کدام موضوع است؟

واقعیت این است که چشم انداز اخیر در خصوص بحران اجتماعی و اقتصادی این سوال را به وجود می آورد که آیا انجمن ها و شبکه ها در این وضعیت فعلی نسبتا بحرانی باید اهداف شان را تغییر دهند یا خیر؟ این چالش تازه ای است که باید در جلسات مطرح شود تا به جمع بندی برسد. موضوع دیگر این است که آیا شبکه ها می توانند در یک ساختار کنار هم حضور داشته باشند یا خیر؟ به نظر شما آیا می توان به ریشه کن کردن پدیده کودکان کار امید داشت؟

حقیقت این است که ریشه کن کردن یک پدیده بدون توجه به عوامل بوجود آورنده آن ممکن نیست. مهمترین عامل پدید آمدن کودکان کار و خیابان ساختار های اجتماعی است وقتی که ما تبعیض طبقاتی شدید داریم و یک نوع بی توجهی به حقوق و خواسته های اقشار محروم جامعه وجود دارد بدون شک این پدیده نیز رشد می کند. البته که ما انتظار ریشه کن شدن پدیده کار کودک را نداریم چرا که بالاخره در همه کشور ها هست و همه با تفاوت هایی سعی در کاهش آن دارند.چه عاملی مهمترین تاثیر را در رشد این پدیده دارد؟

عامل فقر موضوع بسیار مهمی در این میان است که کشور ها با تلاش در راستای کاهش آن می کوشند تا پدیده کار کودک را از میان ببرند. بررسی های ما نشان می دهد عمده ترین علت در این زمینه فقر است. البته در مسایل انسانی تنها یه علت دخیل نیست و عوامل متعددی وجود دارد اما فقر مهمترین آن است و تا زمانی که کاهش پیدا نکند نمی توان ریشه کن شدن پدیده کار کودک را انتظار داشت.

منبع: عصر تشکل