163860
آسيب شناسي كار كودكان
تاریخ انتشار: 9 فوریه ماه 15 

نويسنده: بهروز معبوديان*

خانواده به عنوان نهادي كه سرمنشاء عشق، بالندگي، رشد و شكوفايي است توصيف مي شود با اين حال در سال هاي اخير در كشورمان آسيب پذيري خانواده ها به دلايل متعدد از جمله: (اعتياد يكي از اعضاي خانواده، طلاق، فقر، بيكاري، مهاجرت هاي بي رويه، افزايش بيماري هاي جسماني-رواني و……) بالارفته است. يكي از نمودهاي آسيب پذيري خانواده ها افزايش كودكان كار است. توجه به عوارض و پيامدهاي ناشي از شرايط فوق ضرورت مداخلات و اقدامات پيشگيرانه را توسط سازمان هاي دولتي و غيردولتي، نهادها وارگان هاي مختلف مي طلبد. 
    
    آسيب هاي ناشي از كار كودكان 
    1- از دست رفتن فرصت هاي آموزشي و ترك تحصيل اجباري 2- مهياشدن فرصت مناسب براي بهره كشي از كودكان توسط خانواده هاي آسيب ديده و در معرض آسيب 3- بروز مشكلات جسماني به دليل قرارگرفتن در معرض سرما، گرما، آلودگي هوا و…
     4- بي توجهي به بهداشت فردي 5- بالارفتن ضريب سوانح و رويدادهاي آسيب زا 6- قرارگرفتن در معرض رفتار هاي پرخطر 7- احتمال جذب كودكان توسط باندهاي تبهكار و سودجويي از آنها 8- در معرض سوءرفتار جسمي و جنسي قرار گرفتن 9- بهره كشي جنسي از كودكان توسط افراد ضداجتماعي و گروه هاي تبهكار 10- افزايش آسيب هاي اجتماعي به دليل حضور كودكان در خيابان 11- احتمال سوءمصرف موادمخدر وسوءاستفاده از كودكان در امر توزيع و فروش موادمخدر 12- قاچاق كودكان توسط گروه هاي تبهكار و سازمان يافته 13- گرايش به بزهكاري به دليل عدم حمايت و نظارت والدين و بستگان كودك 14- ايجاد انگيزه در كودكاني كه به دلايل متعدد علاقه اي به تحصيل ندارند و فرار آنها از خانه 15- ارايه چهره زشت از شهر و تبعات ناخوشايند ناشي از آن.
    
    دلايل افزايش كودكان كار و خيابان 
    1- اعتياد يكي از والدين يا هردو به موادمخدر و ناتواني آنها در تامين نيازهاي كودك يا واداركردن كودك به تامين نيازهاي خانواده از طريق كار 2- ازدواج مجدد يكي از والدين و عدم پذيرش كودك توسط عضو جديد خانواده
     3-فوت يكي از والدين و ناتواني بستگان در حمايت و نگهداري از كودك يا بهره كشي از كودك 
    4- بيكاري والدين و ناتواني آنها در تامين نيازهاي كودك
    5- پايين بودن سطح درآمد خانواده و وادار كردن كودك به تامين بخشي از هزينه هاي خانواده
     6- افت تحصيلي و ناتواني نهادهاي آموزشي در ايجاد انگيزه براي تحصيل كودك 
    7- ترك تحصيل و وادارشدن كودك به تامين هزينه خود و خانواده
    8- نگرش و حمايت مردم از كودكان كار و درآمد بالاي برخي از آنها 
    9- عادي شدن كار كودكان در جامعه و بي تفاوتي عمومي نسبت به عوارض آسيب زاي آن 
    10- بالارفتن سوءاستفاده والدين و بستگان آنها از كودكان به دليل افزايش نابرابري، تورم و بي عدالتي اجتماعي
     11- ضعف قوانين مربوط به حقوق كودكان 
    12- بالارفتن سوءاستفاده والدين مجرم و سابقه دار از كودكان براي تامين هزينه هاي خانوار 
    13- درآمد بالاي برخي از كودكان كار كه انگيزه بالايي را در آنان براي ترك تحصيل و ورود به كار ايجاد مي كند 
    14- افزايش نگرش منفي به تحصيل در كودكان به دليل بيكاري بخش عظيمي از افراد تحصيلكرده و گرايش آنها به كار در دوران كودكي
     15- بي توجهي مسوولان به استثمار كودكان و بهره كشي از آنان توسط والدين يا بستگان آنها
     16- تقدس بخشيدن به والدين و ناتواني كودكان در سرپيچي از خواسته هاي آنها 
    17- ناآگاهي كودكان از حداقل حقوق فردي و بي تفاوتي عمومي نسبت به نيازهاي آنها


    
     پيشگيري از كار كودكان 
    پيشگيري از كار كودكان بايد به عنوان يك ضرورت انكار ناپذير در اولويت كارهاي سازمان ها و نهادها قرار گيرد. برخي از راهكارهاي پيشگيري از كار كودكان عبارتند از: 
    1- بالابردن سطح رفاه عمومي از طريق اتخاذ سياست هاي حمايتي دولت2- افزايش عدالت و برابري اجتماع 3- كاهش تورم و فقر از طريق اتخاذ سياست هاي اصولي توسط دولت 4- بالابردن سطح آگاهي مردم از عوامل سبب شناسي افزايش كودكان كار 5- اطلاع رساني و آگاه سازي عمومي به منظور پيشگيري از آسيب پذيري كودكان كار 6- حساس سازي نهادها و سازمان هاي متولي امر كودكان به منظور انجام وظايف ذاتي خود 7- آموزش مهارت هاي فرزندپروري براي والدين 8- شناسايي و جذب كودكان فراري و بازگشت هرچه سريع تر آنها به خانواده يا نهادهاي حمايتي به منظور پيشگيري از آسيب هاي فردي – اجتماعي ناشي از فرار 9- شناسايي خانواده هاي در معرض آسيب و آسيب ديده اجتماعي و حمايت از آنها 10- شناسايي خانواده هايي كه از طريق كار كودكان روزگار مي گذرانند و ارايه آگاهي هاي لازم به آنها نسبت به عوارض ناشي از كار كودكان 11- پيشگيري از ورود غيرقانوني مهاجران اتباع بيگانه به كشور و اخراج هرچه سريع تر آنها نسبت به عوارض ناشي از كار كودكان 12- پايبندي دولت به پيمان نامه حقوق كودك و عزم جدي در جهت حمايت از كودكان 13- حمايت از سازمان هاي غيردولتي فعال در حوزه كودكان 14- اتخاذ تدابير قانوني در جهت برخورد با تمامي افرادي كه كودكان را مورد بهره كشي قرار مي دهند. 
    * روان شناس باليني
    
   

منبع :  روزنامه شرق